Thông tin về Nhà nhân chủng học và khảo cổ học từ Bộ Thống Kê Lao Động Mỹ

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học nghiên cứu nguồn gốc, phát triển và hành vi của con người, quá khứ và hiện tại. Họ khảo sát các nền văn hóa, ngôn ngữ, di tích khảo cổ và các đặc tính vật lý của người dân ở các vùng  khác nhau trên thế giới…

 

——————————————————————————————————————————————————–

Xin cám ơn bạn Trần Minh Nga đã đóng góp nội dung cho bài viết này.

Đây là thông tin từ bộ Thống Kê Lao Động Mỹ. Ở Việt Nam thì như thế nào? Mời bạn đóng góp thông tin cùng chúng tôi trong phần thảo luận.

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học làm gì?

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học nghiên cứu nguồn gốc, phát triển và hành vi của con người, quá khứ và hiện tại. Họ khảo sát các nền văn hóa, ngôn ngữ, di tích khảo cổ và các đặc tính vật lý của người dân ở các vùng  khác nhau trên thế giới.

Nhiệm vụ

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học  thông thường làm những công việc sau đây:

  • Lập kế hoạch cho những dự án nghiên cứu để trả lời câu hỏi và kiểm chứng những giả thiết về con người.
  • Phát triển các phương pháp thu thập dữ liệu tương thích với một chuyên ngành, dự án cụ thể, hoặc văn hóa.
  • Thu thập thông tin từ quan sát, phỏng vấn, và tài liệu.
  • Ghi lại và quản lý hồ sơ của các quan sát được thực hiện trong lĩnh vực này.
  • Phân tích dữ liệu, các mẫu trong phòng thí nghiệm và những nguồn khác để phát hiện về đời sống con người, văn hóa và nguồn gốc.
  • Viết báo cáo và trình bày các kết quả nghiên cứu.
  • Tư vấn cho các tổ chức về ảnh hưởng văn hóa của các kế hoạch, chính sách, và các chương trình đề ra.

Xây dựng và dựa trên kiến thức từ các ngành khoa học xã hội, vật lý, sinh học, nhà nhân chủng học và khảo cổ học nghiên cứu lối sống, ngôn ngữ, di tích khảo cổ và các đặc tính vật lý của người dân ở nhiều nơi trên thế giới. Họ cũng khảo sát về phong tục, giá trị và mô hình xã hội của các nền văn hóa khác nhau. Một số nhà nhân chủng học nghiên cứu các hậu quả xã hội và văn hóa của các vấn đề hiện có của nhân loại, chẳng hạn như gia tăng dân số, thiên tai, chiến tranh và nghèo đói. Số khác nghiên cứu thời tiền sử và quá trình tiến hóa của người Homo sapiens.

Nhiều nhà nhân chủng học và khảo cổ học sử dụng các công cụ tinh vi và công nghệ hiện đại. Mặc dù nhiệm vụ khác nhau tùy theo chuyên môn, công cụ họ thường sử dụng bao gồm các dụng cụ khai quật, thiết bị phòng thí nghiệm, phần mềm thống kê và cơ sở dữ liệu, và hệ thống thông tin địa lý (GIS).

Nhà nhân chủng học thường chuyên về một trong các ngành nghề sau đây:

Nhà khảo cổ học kiểm tra, phục hồi và bảo vệ chứng cứ và hiện vật từ các nền văn hóa của con người trong quá khứ. Họ phân tích xương và các đồ tạo tác, chẳng hạn như các công cụ, đồ gốm, tranh vẽ hang động, và đống đổ nát của các tòa nhà. Họ kết nối hiện vật với các thông tin về môi trường trong quá khứ để tìm hiểu về lịch sử, phong tục và thói quen sinh hoạt của người dân trong nền văn minh trước đó.

Các nhà khảo cổ cũng quản lý và bảo vệ địa điểm khảo cổ. Một số làm việc trong vườn quốc gia, di tích lịch sử, nơi họ bảo vệ các di tích lịch sử và khảo cổ đồng thời giáo dục công chúng. Những người khác đánh giá việc xây dựng lại các di tích để đảm bảo kế hoạch xây dựng được thực hiện đúng theo quy định của chính phủ liên quan đến việc bảo tồn những địa điểm này. Các nhà khảo cổ thường chuyên về một khu vực, khoảng thời gian, hoặc theo chủ đề cụ thể, chẳng hạn như di tích động vật hoặc các địa điểm dưới nước.

Nhà nhân chủng học sinh học, còn được gọi là nhà nhân chủng học vật lý, nghiên cứu sự tiến hóa của con người và thân nhân của họ. Họ tìm kiếm những bằng chứng sơ khai của cuộc sống con người, phân tích di truyền, nghiên cứu về động vật linh trưởng, kiểm tra những biến đổi sinh học trong con người. Họ phân tích cách văn hóa và sinh học ảnh hưởng lẫn nhau. Một số có thể nghiên cứu những tàn tích của con người tìm thấy tại các địa điểm khảo cổ học để hiểu về nhân khẩu học và các yếu tố, chẳng hạn như chế độ dinh dưỡng và bệnh tật, ảnh hưởng đến các quần thể. Những người khác làm việc như nhà nhân chủng học pháp y trong các bệnh viện hoặc môi trường pháp lý, xác định và phân tích các mảnh xương và DNA.

Nhà nhân chủng học văn hóa nghiên cứu phong tục, văn hóa và đời sống xã hội của các nhóm. Họ điều tra logic nội bộ của xã hội trong các bối cảnh từ những làng quê chưa được đô thị hóa đến các trung tâm đô thị hiện đại. Nhà nhân chủng học văn hóa thường dành nhiều thời gian sống trong những xã hội mà họ nghiên cứu và thu thập thông tin thông qua quan sát, phỏng vấn và các cuộc điều tra.

Nhà nhân chủng học ngôn ngữ nghiên cứu cách con người giao tiếp và cách ngôn ngữ tạo hình đời sống xã hội. Họ điều tra nghiên cứu những hình thức giao tiếp phi ngôn ngữ, cấu trúc và phát triển của ngôn ngữ, và sự khác biệt giữa các ngôn ngữ. Họ cũng xem xét vai trò của ngôn ngữ trong các nền văn hóa khác nhau, làm thế nào các yếu tố xã hội và văn hóa ảnh hưởng đến ngôn ngữ, và làm thế nào ngôn ngữ ảnh hưởng đến kinh nghiệm của con người. Hầu hết các nhà nhân chủng học ngôn ngữ nghiên cứu ngôn ngữ không xuất phát từ châu Âu, do đó đòi hỏi họ phải học trực tiếp từ người bản ngữ.

Môi trường làm việc

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học chiếm khoảng 6.100 việc làm trong năm 2010. Họ làm việc cho các tổ chức nghiên cứu, trường đại học, viện bảo tàng, công ty tư vấn, công ty tư nhân, và trong tất cả các cấp chính quyền.

Các ngành sau khi sử dụng số lượng lớn nhất các nhà nhân chủng học và khảo cổ học trong năm 2010:

Công việc của nhà nhân chủng học rất khác nhau, tùy thuộc vào công việc cụ thể. Mặc dù nhiều người làm việc trong môi trường văn phòng điển hình, những người khác phân tích mẫu trong phòng thí nghiệm hoặc làm việc trên thực địa.

Các nhà khảo cổ thường xuyên làm việc cho các công ty quản lý tài nguyên văn hóa ( Cutural Resource Management – CRM). Các công ty CRM xác định, đánh giá và bảo tồn địa điểm khảo cổ và đảm bảo rằng các tổ chức, chẳng hạn như các nhà phát triển và các nhà xây dựng, thực hiện đúng theo các quy định về địa điểm khảo cổ. Các nhà khảo cổ cũng làm việc trong bảo tàng, tại các di tích lịch sử, và cho các cơ quan chính phủ, chẳng hạn như Bộ Nội vụ Dịch vụ Công viên Quốc gia Hoa Kỳ.

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học đôi khi làm nghiên cứu thực địa, hoặc ở Hoa Kỳ hay ở nước ngoài. Điều này có thể liên quan đến việc học ngoại ngữ, sống trong các địa điểm hẻo lánh, hoặc kiểm tra và khai quật các địa điểm khảo cổ.

Nghiên cứu thực địa với nhà nhân chủng học và khảo cổ học thường đòi hỏi đi lại trong thời gian dài. Điều này cũng đòi hỏi đi đến những vùng sâu vùng xa, nơi mà các nhà nhân chủng học phải sống với những người mà họ nghiên cứu để tìm hiểu về văn hóa. Họ có thể làm việc trong điều kiện khó khăn, và công việc của họ yêu cầu nhiều về nỗ lực thể chất.

Lịch làm việc

Nhiều nhà nhân chủng học và khảo cổ học làm việc toàn thời gian theo giờ hành chính trong chính phủ, các dự án nghiên cứu và các công ty tư vấn, viện bảo tàng, và các doanh nghiệp. Khi thực hiện nghiên cứu thực địa, nhà nhân chủng học và khảo cổ học có thể được yêu cầu di chuyển và làm việc nhiều giờ.

Làm thế nào để trở thành một nhà nhân chủng học hay khảo cổ học?

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học cần bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ đối với hầu hết các vị trí. Kinh nghiệm làm nghiên cứu thực địa cũng rất quan trọng.

Trình độ học vấn

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học có thể đủ tiêu chuẩn làm việc  với bằng thạc sĩ. Hầu hết các chương trình thạc sĩ kéo dài trong 2 năm bao gồm các nghiên cứu thực địa.

Mặc dù bằng thạc sĩ là đủ cho nhiều vị trí, những công việc yêu cầu khả năng lãnh đạo và kinh nghiệm kỹ thuật đòi hỏi phải có bằng tiến sĩ. Chương trình tiến sĩ có thể cần vài năm để nghiên cứu sâu hơn chương trình thạc sĩ và hoàn thành luận án tiến sĩ. Sinh viên theo học các chương trình tiến sĩ thường dành từ 12 đến 30 tháng làm nghiên cứu thực địa cho luận án của họ.

Để chỉ đạo các dự án bên ngoài nước Mỹ, các nhà nhân chủng học và khảo cổ học thường cần bằng tiến sĩ để thực hiện đúng các yêu cầu của chính phủ nước ngoài.

Hầu hết các sinh viên tốt nghiệp với bằng cử nhân về nhân chủng học làm việc trong các lĩnh vực khác, mặc dù một số ít tìm được việc làm với tư cách trợ lý nghiên cứu hay trong phòng thí nghiệm hoặc thực địa.

Những người có bằng cử nhân khảo cổ học và kinh nghiệm thực tập hay nghiên cứu thực địa có thể làm việc như một nhà khảo cổ học thực địa hoặc làm nghiên cứu cơ bản trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các nhà khảo cổ cần bằng thạc sĩ để tiến xa hơn.

Nhiều người có bằng tiến sĩ nhân chủng học hoặc khảo cổ học trở thành giảng viên hoặc quản lý bảo tàng.

Để trở thành một nhà nhân chủng học hoặc khảo cổ học, sinh viên tốt nghiệp cần một số kinh nghiệm làm việc trong các lĩnh vực này. Nhiều ứng viên đáp ứng yêu cầu này thông qua kinh nghiệm thực tế hoặc thực tập trong các bảo tàng, di tích lịch sử hay tổ chức phi lợi nhuận.

Nhà nhân chủng học và khảo cổ học thường dành một phần của chương trình sau đại học để tiến hành nghiên cứu thực địa. Nhiều sinh viên cũng theo học các trường khảo cổ học, nơi dạy cho họ cách khai quật, ghi chép, và lý giải các di tích lịch sử và khảo cổ học.

Kỹ năng quan trọng

  • Kỹ năng phân tích. Nhà nhân chủng học và khảo cổ học thường sử dụng phương pháp khoa học và phân tích dữ liệu trong nghiên cứu của họ.
  • Kỹ năng tư duy phê phán. Nhà nhân chủng học và khảo cổ học phải rút ra kết luận hợp lý từ những quan sát, thí nghiệm và các phương pháp nghiên cứu khác.
  • Kỹ năng điều tra. Nhà nhân chủng học và khảo cổ học phải tìm kiếm và khám phá tất cả các sự kiện liên quan đến nghiên cứu của họ. Họ phải kết hợp những thông tin để cố gắng giải quyết vấn đề và trả lời câu hỏi nghiên cứu.
  • Kỹ năng viết. Nhà nhân chủng học và khảo cổ học cần kỹ năng viết tốt, bởi vì họ thường xuyên viết báo cáo chi tiết về kết quả nghiên cứu của họ.

Thu nhập của nhà nhân chủng học và khảo cổ học

Mức lương trung bình hàng năm của nhà nhân chủng học và khảo cổ học là $ 54,230 (tháng 5 năm 2010). Mức lương trung bình là mức lương mà một nửa số người lao động trong một nghề kiếm được nhiều hơn số tiền đó và một nửa kiếm được ít hơn. 10% ít nhất kiếm được ít hơn $ 31,310 một năm, và top 10% thu được hơn $ 89,440.

Lương trung bình hàng năm trong các ngành công nghiệp sử dụng số lượng lớn nhất các nhà nhân học và khảo cổ học trong tháng 5 năm 2010 như sau:

Nhiều nhà nhân chủng học và khảo cổ học làm việc toàn thời gian theo giờ hành chính trong chính phủ, các dự án nghiên cứu và các công ty tư vấn, viện bảo tàng, và các doanh nghiệp. Khi thực hiện nghiên cứu thực địa, nhà nhân chủng học và khảo cổ học có thể được yêu cầu di chuyển và làm việc nhiều giờ.

Tổng quan nghề nghiệp của nhà nhân chủng học và khảo cổ học

Việc làm của nhà nhân chủng học và các nhà khảo cổ dự kiến ​​sẽ tăng 21% trong giai đoạn 2010-2020, nhanh hơn so với mức trung bình của tất cả các ngành nghề. Tuy nhiên, bởi vì nó là một nghề nhỏ, tốc độ tăng trưởng nhanh sẽ dẫn đến chỉ có khoảng 1.300 việc làm mới trong giai đoạn 10 năm. Nhiều nhà nhân chủng học sẽ là cần thiết để nghiên cứu đời sống con người, lịch sử và văn hóa, và áp dụng kiến thức đó để các vấn đề hiện tại.

Ngoài lĩnh vực nghiên cứu truyền thống, một số lượng ngày càng tăng các công ty đang dựa vào nghiên cứu nhân học. Cụ thể, các công ty dự kiến ​​sẽ sử dụng phân tích nhân chủng học để hiểu lực lượng lao động ngày càng đa dạng và thị trường, cho phép các doanh nghiệp phục vụ tốt hơn khách hàng của mình hoặc nhắm đến các khách hàng mới.

Bởi vì nghiên cứu nhân học phụ thuộc nhiều vào số tiền tài trợ nghiên cứu, quyết định ngân sách liên bang sẽ ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng việc làm trong ngành này.

Bên ngoài nghiên cứu, việc làm của các nhà khảo cổ sẽ được quyết định phần lớn bởi mức độ của các hoạt động xây dựng. Sự gia tăng các dự án xây dựng cần các nhà khảo cổ để đảm bảo rằng các nhà xây dựng tuân thủ các quy định liên bang liên quan đến việc bảo vệ hiện vật khảo cổ và lịch sử.

Triển vọng công việc

Triển vọng công việc tổng thể cho nhà nhân chủng học và nhà khảo cổ học là cạnh tranh. Những người có bằng tiến sĩ và kinh nghiệm làm nghiên cứu thực địa nhân học hoặc khảo cổ học sẽ có cơ hội việc làm tốt nhất.

Mặc dù cơ hội việc làm cho ngành nhân chủng học sẽ được mở rộng trong các doanh nghiệp, công ty tư vấn, và các bối cảnh phi truyền thống khác, người lao động sẽ phải đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ vì số lượng nhỏ các vị trí.

Các nhà khảo cổ có thể có triển vọng công việc tốt nhất trong các công ty quản lý tài nguyên văn hóa (Cultural Resource Management – CRM). Tuy nhiên, do số lượng lớn các sinh viên tốt nghiệp có trình độ cùng với tương đối ít các vị trí có sẵn, người tìm việc có thể phải đối mặt với sự cạnh tranh rất mạnh mẽ.

 

Theo Nghề Nghiệp

BÀI VIẾT LIÊN QUAN