Tại Viện Công nghệ California (Caltech), một nhóm cán bộ tuyển sinh ít được biết đến nhưng lại có nhiệm vụ vô cùng quan trọng, đó chính là kiểm tra từng chi tiết trong hồ sơ ứng tuyển: từ phông chữ trên giấy chứng nhận giải thưởng khoa học, địa chỉ ghi trên bảng điểm trung học đến chữ ký trên các văn bản xác nhận thành tích. Theo The Wall Street Journal, nhóm này được gọi vui là “biệt đội chống gian lận”.

Nhiệm vụ của họ là xác minh hồ sơ tại một trong những trường đại học có tỷ lệ cạnh tranh cao nhất nước Mỹ. Trong một mùa tuyển sinh gần đây, Caltech chỉ tiếp nhận chưa đến 4% trong tổng số 11.400 hồ sơ ứng tuyển. Nhóm xác minh được thành lập cách đây hai năm, một phần nhằm ứng phó với số lượng ngày càng tăng của những thư nặc danh tố cáo ứng viên khai báo thiếu trung thực.

Nhóm gồm bốn thành viên, phụ trách kiểm tra hồ sơ của toàn bộ học sinh đã trúng tuyển, không loại trừ bất kỳ trường hợp nào. Họ tìm kiếm thông tin trên Internet, liên hệ trực tiếp với ban tổ chức các cuộc thi và giáo viên hướng dẫn, đồng thời sử dụng phần mềm phỏng vấn qua video để kiểm chứng vai trò và mức độ tham gia thực tế của học sinh trong các dự án nghiên cứu.

Vì sao Caltech thành lập “biệt đội chống gian lận”?

Tại những trường đại học có mức độ cạnh tranh cao như Caltech, quy trình tuyển sinh ngày càng khắt khe, trong khi hồ sơ của ứng viên cũng trở nên phức tạp hơn. Học sinh thường phải trình bày nhiều thành tích, từ nghiên cứu khoa học, cuộc thi, giải thưởng đến các dự án cá nhân. So với điểm số hay kết quả thi chuẩn hóa, những thông tin này khó xác minh hơn nhiều.

Cùng với đó, sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, khiến việc tạo ra hoặc chỉnh sửa tài liệu trở nên dễ dàng hơn. Áp lực phải sở hữu một hồ sơ nổi bật cũng có thể khiến một số học sinh lựa chọn phóng đại thành tích.

Ông Nic Lee, Trợ lý Giám đốc cấp cao phụ trách tuyển sinh đại học và là thành viên của nhóm xác minh, cho biết ông không cho rằng tất cả ứng viên đều thiếu trung thực. Tuy nhiên, Caltech không thể để một số ít hồ sơ gian dối làm ảnh hưởng đến sự công bằng của toàn bộ quá trình tuyển sinh.

Nhiều trường đại học khác cũng tiến hành rà soát thông tin, nhưng thường chỉ xác minh sâu khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Chẳng hạn, một học sinh đề cập trong bài luận rằng mình là thành viên của đội robot từng đoạt giải, nhưng thành tích này lại hoàn toàn không xuất hiện trong thư giới thiệu.

Vì sao Caltech áp dụng quy trình nghiêm ngặt hơn?

Quy trình xác minh của Caltech được thực hiện một cách hệ thống và chặt chẽ hơn so với nhiều trường đại học cùng nhóm.

Bà Ashley Pallie, Giám đốc Tuyển sinh Đại học của Caltech và là một trong những người xây dựng mô hình này, cho biết Caltech không yêu cầu học sinh đóng tiền đặt cọc nhập học. Khi một học sinh xác nhận sẽ theo học, nhà trường tin tưởng vào cam kết đó. Vì vậy, Caltech cũng mong muốn nguyên tắc trung thực được duy trì xuyên suốt quá trình tuyển sinh.

Trước khi nhóm xác minh được thành lập, theo bà Pallie, nhà trường chỉ có thể nói rằng mình “khá chắc chắn” về độ chính xác của hồ sơ. Hiện nay, mục tiêu của Caltech là có thể xác nhận thông tin với mức độ tin cậy tuyệt đối.

Bà Pallie cũng cho biết số lượng thư nặc danh tố cáo ứng viên khai gian đã tăng đáng kể. Điều này khiến Caltech nhận thấy sự cần thiết của một quy trình xác minh chính thức, nhất quán và công bằng, thay vì chỉ điều tra riêng lẻ từng trường hợp.

Gian lận hồ sơ không chỉ là mối lo của Caltech

Bà Sara MacKenzie, Giám đốc Tuyển sinh của Đại học Illinois Urbana-Champaign, cho biết bà từng bắt gặp một số bài luận vẫn còn dòng chữ “được tạo bởi ChatGPT” ở cuối bài, dù những trường hợp này không phổ biến.

Tại Swarthmore College, ông Isthier Chaudhury, Giám đốc Tuyển sinh, chia sẻ rằng nhà trường từng không thể xác minh một số hồ sơ khai báo số lượng thành tích học thuật và thể thao đáng kinh ngạc. Sau quá trình xem xét, trường đã quyết định không tiếp nhận những ứng viên này.

Các cán bộ tuyển sinh tại Caltech và nhiều trường đại học khác đều khẳng định phần lớn học sinh cung cấp thông tin trung thực. Tuy nhiên, một quy trình xác minh vẫn cần thiết để bảo đảm rằng một số ít hồ sơ không trung thực không làm mất đi sự công bằng dành cho những ứng viên còn lại.

Bên trong quy trình xác minh hồ sơ của Caltech

Mỗi thành tích đều cần có bằng chứng

Caltech hiện yêu cầu ứng viên cung cấp tài liệu xác minh cho những hoạt động ngoại khóa được khai báo trong hồ sơ.

Theo ông Jonah Magill, thành viên của nhóm xác minh, bằng chứng có thể là ảnh học sinh nhận cúp cùng gia đình, bài viết trên báo trường về thành tích đó hoặc email chính thức thông báo kết quả từ ban tổ chức. Đối với các dự án khoa học thực hiện tại nhà, một số học sinh gửi kèm video giới thiệu quá trình và sản phẩm của mình. Đó có thể là một mô hình Lego phức tạp, một dự án robot hoặc chương trình do học sinh tự lập trình để điều khiển hệ thống đèn và rèm cửa.

Ông Lee cho biết nguyên tắc làm việc của nhóm rất rõ ràng: khi đọc một thông tin trong hồ sơ, họ sẽ đặt câu hỏi liệu thông tin đó có chính xác và có thể xác minh hay không.

Những dấu hiệu cho thấy chứng nhận có thể đã bị chỉnh sửa

Trong một số trường hợp, chính tài liệu được nộp để chứng minh thành tích lại xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Sau khi kiểm tra số lượng lớn giấy chứng nhận, nhóm xác minh biết cần chú ý đến những chi tiết như phông chữ, lề văn bản không đồng đều, chữ ký của người có thẩm quyền hoặc dấu hiệu cho thấy tên học sinh được chèn thêm sau đó. Đôi khi, họ còn đối chiếu chứng nhận của nhiều ứng viên để phát hiện những điểm trùng khớp bất thường.

Nhóm cũng kiểm tra tiêu đề và mẫu văn bản chính thức trên bảng điểm, thư giới thiệu; xác minh giáo viên hướng dẫn có thực sự công tác tại ngôi trường được đề cập hay không; đồng thời chủ động liên hệ khi thư giới thiệu được gửi từ địa chỉ email cá nhân thay vì email chính thức của trường.

Phỏng vấn VIVA: Xác minh năng lực nghiên cứu thực tế

Từ năm ngoái, Caltech bắt đầu khuyến khích những học sinh nộp công trình nghiên cứu tham gia thêm một buổi phỏng vấn qua video trên nền tảng VIVA. Phần mềm sẽ tạo các câu hỏi riêng dựa trên nội dung nghiên cứu và học sinh có 60 giây để trả lời mỗi câu.

Với phần lớn ứng viên, đây là cơ hội để các em thể hiện sự am hiểu, niềm say mê và dấu ấn cá nhân trong dự án. Tuy nhiên, phản ứng của học sinh trước các câu hỏi cũng có thể giúp đội ngũ tuyển sinh nhận ra những điểm chưa thuyết phục.

Ông Terry Crawford, đồng sáng lập công ty phát triển VIVA, từng ghi nhận trường hợp một học sinh thoát khỏi trình duyệt giữa buổi phỏng vấn vì không thể trả lời câu hỏi. Phụ huynh sau đó giải thích rằng em chỉ là một trong số nhiều đồng tác giả của công trình. Tuy nhiên, theo ông Crawford, việc yêu cầu học sinh trình bày về chính nội dung mà mình khai đã tham gia là hoàn toàn hợp lý.

Giảng viên Caltech cũng tham gia đánh giá các buổi phỏng vấn và hỗ trợ xác minh kiến thức chuyên môn. Họ có thể đặt dấu hỏi nếu một học sinh nộp công trình đòi hỏi kiến thức toán học nâng cao, trong khi bảng điểm cho thấy em chưa từng học các môn tương ứng.

Xác minh kỹ trước khi đưa ra kết luận

Theo ông Magill, quy trình này gồm hai bước: kiểm tra thông tin và chủ động liên hệ để làm rõ những điểm còn nghi vấn.

Có những trường hợp ban đầu tưởng như khó tin nhưng sau đó được xác nhận là hoàn toàn chính xác. Chẳng hạn, một học sinh có thể đã tự học toán nâng cao ngoài chương trình chính khóa và năng lực này được giáo viên hoặc người hướng dẫn xác nhận.

Nếu vẫn còn nghi vấn, Caltech sẽ gửi email trình bày rõ những thông tin đã phát hiện và cho học sinh 24 giờ để phản hồi. Nhà trường không vội kết luận mà luôn tạo cơ hội để ứng viên giải thích, qua đó bảo đảm việc đánh giá diễn ra thận trọng và công bằng.

Một hồ sơ thực chất luôn có sức thuyết phục lâu dài

Đối với học sinh đang chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển đại học Mỹ, câu chuyện của Caltech cho thấy một nguyên tắc quan trọng: mọi thông tin xuất hiện trong hồ sơ đều cần trung thực và có thể kiểm chứng.

Ngay từ khi tham gia một cuộc thi, dự án nghiên cứu hay hoạt động ngoại khóa, học sinh nên chủ động lưu giữ các tài liệu liên quan như hình ảnh, chứng nhận gốc, email trao đổi với người hướng dẫn và sản phẩm thể hiện quá trình thực hiện. Quan trọng hơn, các em cần hiểu rõ trải nghiệm của mình và có khả năng trình bày cụ thể về vai trò, quá trình cũng như những điều đã học được.

Điều này đặc biệt cần thiết đối với các hồ sơ có yếu tố nghiên cứu. Nếu tham gia một dự án cùng nhiều thành viên, học sinh phải hiểu rõ nội dung công trình và có thể tự tin giải thích phần đóng góp thực tế của mình, thay vì chỉ xuất hiện với tư cách đồng tác giả.

Quy trình của Caltech không nhằm khiến học sinh lo lắng. Ngược lại, khi các trường ngày càng chú trọng xác minh hồ sơ, những học sinh đầu tư nghiêm túc, trung thực và bền bỉ cho hành trình phát triển bản thân sẽ có thêm cơ hội để những nỗ lực thực chất của mình được ghi nhận.

Một hồ sơ nổi bật không cần được xây dựng bằng những thành tích hào nhoáng. Điều tạo nên sức thuyết phục lâu dài chính là sự nhất quán giữa năng lực, trải nghiệm, câu chuyện cá nhân và con người thật của học sinh.

Nếu quý phụ huynh và học sinh mong muốn xây dựng một bộ hồ sơ vừa nổi bật, vừa phản ánh đúng năng lực và hành trình phát triển của mình, hãy đăng ký tư vấn 1:1 cùng APUS tại đây.