Suốt năm học, các em đã quá bận rộn với bài vở, kiểm tra, hoạt động và đủ thứ lịch trình chồng chéo. Rồi mùa hè đến, nhanh đến mức đôi khi ta chưa kịp nhận ra.

Mùa hè, dĩ nhiên, là khoảng thời gian để nghỉ ngơi, hồi phục năng lượng và sống chậm lại một chút. Nhưng đồng thời, đây cũng là một giai đoạn rất quan trọng trong hành trình chuẩn bị cho đại học. Đặc biệt khi các trường đại học ngày càng đánh giá cao những học sinh không chỉ học tốt, mà còn cho thấy sự quan tâm thực sự đến cộng đồng và thế giới xung quanh mình.

Một trong những cách ý nghĩa và bền vững nhất để học sinh tận dụng mùa hè chính là tham gia các hoạt động tình nguyện.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhìn lại:

– Vì sao hoạt động tình nguyện mang lại nhiều lợi thế hơn so với nhiều lựa chọn mùa hè khác?

– Các hoạt động tình nguyện có giá trị cụ thể như thế nào trong bối cảnh tuyển sinh đại học hiện nay?

– Và làm thế nào để chọn được hoạt động tình nguyện phù hợp, vừa có ý nghĩa cá nhân, vừa có chiều sâu cho hồ sơ đại học?

Vì sao tham gia các hoạt động tình nguyện là một lựa chọn đáng cân nhắc?

Các cơ hội tình nguyện luôn rất phong phú và ở đâu cũng cần người sẵn sàng đóng góp. Chính vì vậy, các hoạt động tình nguyện thường mang lại những lợi thế mà công việc mùa hè hay thực tập không phải lúc nào cũng có.

Trước hết, đó là cảm giác rất thật khi được đóng góp cho một điều gì đó có ý nghĩa. Nhưng bên cạnh yếu tố cảm xúc, hoạt động tình nguyện còn mang lại sự linh hoạt và quyền chủ động cao, điều đặc biệt phù hợp với học sinh đang trong giai đoạn khám phá bản thân và định hướng hồ sơ đại học.

Khác với nhiều công việc có lịch làm việc cứng nhắc, vai trò tình nguyện viên thường cho phép học sinh có nhiều không gian hơn để vừa học hỏi, vừa tận hưởng mùa hè, vừa xây dựng các mối quan hệ tích cực với những người có chung giá trị.

Quyền lựa chọn

Nhu cầu tìm tình nguyện viên trải rộng trên rất nhiều lĩnh vực: giáo dục, môi trường, y tế, nghệ thuật, cộng đồng, nghiên cứu, hỗ trợ xã hội… Điều này giúp học sinh có quyền chủ động chọn những hoạt động phù hợp với mối quan tâm, hoàn cảnh và mục tiêu dài hạn của mình thay vì phải “nhận đại” một vị trí chỉ để có tên trong hồ sơ.

Sự linh hoạt

Không phải tất cả, nhưng rất nhiều hoạt động tình nguyện cho phép học sinh linh hoạt về thời gian, khối lượng công việc và cách tham gia. Các tổ chức thường trân trọng mọi đóng góp, dù lớn hay nhỏ, và sẵn sàng điều chỉnh để phù hợp với lịch trình của học sinh. Đây là điểm khác biệt lớn so với các công việc mùa hè hoặc thực tập chính thức.

Cảm giác được góp sức vào những hoạt động ý nghĩa 

Khi cùng những người khác tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng, cảm giác gắn kết và ý nghĩa thường đến rất tự nhiên. Hoạt động tình nguyện không mang lại lương, nhưng lại mang đến những phần thưởng khác: trải nghiệm sống, mối quan hệ mới, và sự hài lòng khi biết mình đang góp phần vào điều gì đó vượt ra ngoài lợi ích cá nhân.

Vì sao hoạt động tình nguyện thường có ý nghĩa quan trọng trong tuyển sinh đại học?

Nhiều học sinh THPT thường nghĩ rằng: chỉ cần học thật giỏi, có GPA cao, điểm SAT/ACT tốt, hoặc đứng top đầu lớp là đã đủ để mở cánh cửa vào những trường đại học hàng đầu. Vậy thì vì sao còn cần tham gia tình nguyện?

Khi nhìn kỹ hơn vào hồ sơ của những ứng viên mạnh nhất tại các trường top, ta sẽ thấy một điểm chung rất rõ: các em thường có một câu chuyện cá nhân thuyết phục – vượt ra ngoài phạm vi điểm số hay thành tích học thuật thuần túy. Đó là những câu chuyện được hình thành từ trải nghiệm sống, từ cách các em tham gia hoạt động ngoại khóa, và từ những lựa chọn có ý thức về việc mình muốn đóng góp điều gì cho cộng đồng.

Từ việc quan tâm và lên tiếng cho một vấn đề xã hội, theo đuổi một mối quan tâm gắn với thế giới thực, cho đến các hoạt động tình nguyện và phục vụ cộng đồng – những học sinh nổi bật thường thể hiện khát vọng của mình thông qua sự kết hợp hài hòa giữa năng lực, giá trị cá nhân và trải nghiệm. Có những điều các em học được, có những điều các em tự rèn luyện, và cũng có những yếu tố đến từ hoàn cảnh sống. Tất cả cùng tạo nên chiều sâu cho hồ sơ.

Câu chuyện của các em “lớn” đến đâu?

Thành tích học thuật có thể giúp em nằm trong nhóm dẫn đầu, nhưng chưa chắc đã đủ để em thực sự nổi bật giữa hàng nghìn hồ sơ xuất sắc khác. Ở giai đoạn này, hội đồng tuyển sinh thường tìm kiếm một bức tranh rộng hơn, một câu chuyện đời sống cho thấy em đang hướng đến điều gì trong tương lai.

Đó có thể là những dấu hiệu ban đầu của một nhà sáng chế, một nhà giáo dục, hay một người dẫn dắt cộng đồng trong các lĩnh vực như khoa học, kinh doanh, luật, giáo dục, hay dịch vụ công. Những phẩm chất mà các trường tìm kiếm thường không chỉ nằm trên bảng điểm: đam mê, khả năng tự nhìn lại bản thân, sự đồng cảm, tinh thần vị tha, ý chí bền bỉ, khả năng vượt khó, trí tưởng tượng, lòng biết ơn, và mong muốn đóng góp cho điều gì đó lớn hơn chính mình.

Khi hoạt động tình nguyện được đặt đúng chỗ trong một câu chuyện sống chân thật và nhất quán, nó giúp hội đồng tuyển sinh hiểu rõ hơn vì sao em khác biệt, không chỉ là một học sinh giỏi, mà là một con người có tiềm năng tạo ra tác động tích cực cho cộng đồng đại học và xa hơn nữa.

Chính vì vậy, tình nguyện không phải là “hoạt động phụ”, mà là một mảnh ghép có giá trị thực sự trong tuyển sinh đại học, bên cạnh những cam kết và thành tích khác.

Khi hiểu rõ vì sao tình nguyện có ý nghĩa trong tuyển sinh đại học, đặc biệt trong bối cảnh xét tuyển toàn diện, câu hỏi tiếp theo sẽ là: nên chọn hoạt động tình nguyện như thế nào để vừa phù hợp với bản thân, vừa có chiều sâu cho hành trình đại học?

Điều gì tạo nên một trải nghiệm tình nguyện thực sự “mạnh”?

Trước khi vội vàng đăng ký một hoạt động tình nguyện bất kỳ, các em nên dừng lại và tự hỏi: điều gì làm nên một trải nghiệm tình nguyện thật sự có giá trị?

Không chỉ là giá trị cho hồ sơ đại học, mà còn cho chính sự phát triển cá nhân và hành trình trưởng thành của mình.

Một trải nghiệm tình nguyện tốt thường bắt đầu từ những câu hỏi rất căn bản:

– Giá trị cốt lõi và mối quan tâm lâu dài của mình là gì?

– Mình muốn dùng thời gian tình nguyện để sống đúng với những giá trị đó như thế nào?

– Mình muốn phát triển thêm những phẩm chất nào để sẵn sàng hơn cho đại học và cuộc sống sau này?

Khi có câu trả lời cho những câu hỏi này, học sinh sẽ dễ đưa ra lựa chọn hoạt động tình nguyện phù hợp hơn thay vì chọn vì “ai cũng làm” hay vì “nghe có vẻ tốt cho hồ sơ”.

Làm thế nào để gia tăng chiều sâu cho trải nghiệm tình nguyện?

1. Ưu tiên chiều sâu hơn số lượng

Thay vì tham gia nhiều hoạt động ngắn hạn, rời rạc, các em nên hướng đến sự gắn bó lâu dài với một vai trò hoặc một tổ chức. Ví dụ, thay vì mỗi cuối tuần làm một việc khác nhau, việc đồng hành cùng một chương trình trong thời gian dài thường giúp các em trưởng thành nhiều hơn và tạo ra tác động rõ ràng hơn.

Các trường đại học cũng đánh giá cao những cam kết bền bỉ, bởi chúng cho thấy khả năng theo đuổi một việc đến cùng.

2. Phù hợp với mối quan tâm hoặc định hướng học thuật

Một trải nghiệm tình nguyện sẽ trở nên có chiều sâu hơn rất nhiều khi nó gắn với những gì học sinh thực sự quan tâm. Nếu em từng tham gia chương trình học hoặc thực tập liên quan đến môi trường và dự định theo học ngành Environmental Science, việc tình nguyện cho một tổ chức môi trường, hỗ trợ nghiên cứu chính sách, truyền thông, hay giáo dục cộng đồng sẽ tạo nên một mạch phát triển rất tự nhiên.

Sự liên kết này không chỉ giúp trải nghiệm trở nên ý nghĩa hơn, mà còn góp phần xây dựng một câu chuyện hồ sơ nhất quán và dễ hiểu đối với hội đồng tuyển sinh.

3. Chủ động và sẵn sàng với vai trò “leader”

Một trải nghiệm tình nguyện mạnh không dừng lại ở việc “có mặt và hỗ trợ”. Các em nên tự hỏi: mình có thể đóng vai trò gì nhiều hơn?

Ví dụ, thay vì chỉ tham gia hỗ trợ tại ngân hàng thực phẩm, em có thể đứng ra tổ chức một nhóm tình nguyện nhỏ, điều phối lịch làm việc, hoặc khởi xướng một chiến dịch gây quỹ. Những hành động như vậy thể hiện tinh thần chủ động, khả năng lãnh đạo và trách nhiệm,  những phẩm chất mà các trường đại học đặc biệt coi trọng.

4. Tạo ra tác động cụ thể, có thể nhìn thấy

Hãy tưởng tượng các em đang làm tình nguyện viên tại một thư viện. Việc hỗ trợ công việc hằng ngày đã rất đáng quý. Nhưng nếu em có thể dẫn dắt một dự án cụ thể, chẳng hạn như xây dựng chương trình đọc sách hè cho trẻ em thì tác động của em sẽ rõ ràng hơn nhiều.

Những kết quả cụ thể cho thấy khả năng lập kế hoạch, triển khai và theo đuổi mục tiêu đến cùng. Một gợi ý quan trọng: hãy tập thói quen đặt mục tiêu, theo dõi tiến trình và ghi nhận kết quả. Điều này không chỉ giúp em phát triển kỹ năng, mà còn giúp em nhìn lại và phản ánh trải nghiệm của mình một cách sâu sắc hơn khi bước vào giai đoạn làm hồ sơ.

Tại APUS, chúng tôi luôn nhấn mạnh rằng: một trải nghiệm tình nguyện tốt không phải là trải nghiệm “ấn tượng nhất”, mà là trải nghiệm đúng với con người và định hướng của học sinh nhất. Khi được đặt trong một mạch phát triển nhất quán, những trải nghiệm đó sẽ tự nhiên trở thành một phần có ý nghĩa trong chân dung hồ sơ của các em. 

Gợi ý các hoạt động tình nguyện: Bắt đầu từ điều khiến các em thực sự quan tâm

Khi nói đến tình nguyện, lựa chọn thì rất nhiều. Và đó là một điều tốt. Nhưng chính vì quá nhiều lựa chọn, học sinh càng cần tỉnh táo để không rơi vào tình trạng “làm cho có” hoặc chọn theo cảm tính.

Thay vì hỏi “Hoạt động sẽ giúp làm đẹp cho hồ sơ?”, hãy bắt đầu từ câu hỏi quan trọng hơn:
“Mình thực sự hứng thú với điều gì, và muốn đóng góp cho cộng đồng theo cách nào?”

Dưới đây là một số nhóm tổ chức, lĩnh vực và vai trò tình nguyện phổ biến, nhằm giúp các em hình dung rõ hơn đâu có thể là điểm khởi đầu phù hợp với bản thân.

Các loại hình tổ chức học sinh có thể tham gia:

• Trường học, thư viện, bảo tàng, công viên, cơ quan quản lý công viên – bảo tồn.
• Các tổ chức phi lợi nhuận về dịch vụ cộng đồng và an sinh xã hội.
• Các tổ chức phi lợi nhuận về môi trường và chính sách công.
• Tổ chức dân sự, chiến dịch cộng đồng, hoạt động nâng cao nhận thức xã hội.
• Nhà thờ, chùa, đền, giáo đường.
• Ngân hàng thực phẩm, kho thực phẩm cộng đồng.
• Trung tâm hỗ trợ người vô gia cư, trung tâm cứu hộ động vật.
• Bệnh viện, trung tâm dưỡng lão, phòng khám y tế cộng đồng.
• Trại hè và chương trình sinh hoạt mùa hè cho trẻ em.

Các lĩnh vực và vai trò tình nguyện cụ thể

1. Giáo dục và nâng cao năng lực học tập

Phù hợp với học sinh quan tâm đến giáo dục, sư phạm, xã hội học, hoặc đơn giản là thích làm việc với con người.

• Gia sư học cho học sinh nhỏ tuổi có hoàn cảnh khó khăn
• Dạy kỹ năng tin học cơ bản cho người cao tuổi
• Dạy tiếng Anh cho trẻ em nghèo
• Hỗ trợ giảng dạy trong các lớp học hè tại trường địa phương
• Phối hợp với thư viện tổ chức hoạt động đọc sách hè cho trẻ em
• Tổ chức quyên góp sách cho các trường vùng cao
• Làm hướng dẫn viên tại bảo tàng
• Tổ chức các buổi hướng dẫn kỹ năng số tại thư viện

2. Xóa đói giảm nghèo và an sinh xã hội

Phù hợp với học sinh quan tâm đến công bằng xã hội, chính sách công, hoặc công tác cộng đồng.

• Tình nguyện tại các bếp ăn từ thiện 
• Hỗ trợ chương trình sinh hoạt cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn
• Làm công việc hành chính hoặc truyền thông cho tổ chức chống đói nghèo
• Tổ chức chiến dịch quyên góp thực phẩm
• Chuẩn bị các túi nhu yếu phẩm cho người vô gia cư
• Tham gia phân phát bữa ăn lưu động
• Quyên góp và phân loại quần áo cho các trung tâm hỗ trợ
• Tổ chức các buổi hướng nghiệp, kỹ năng xin việc cho người thất nghiệp

3. Thể thao và hoạt động ngoài trời

Phù hợp với học sinh năng động, yêu thiên nhiên, thích làm việc ngoài trời và với trẻ em.

• Hỗ trợ các chương trình thể thao hè cho thiếu nhi
• Hỗ trợ kiểm lâm, đội bảo tồn trong việc tu sửa đường mòn
• Làm việc tại các trại hè ngoài trời
  Tổ chức biểu diễn rối, âm nhạc, đọc sách cho trẻ em tại công viên hoặc trung tâm cộng đồng
• Tổ chức các lớp thể thao ngắn hạn (bóng đá, tennis, võ thuật…) cho cộng đồng

4. Bảo vệ môi trường và thiên nhiên

Phù hợp với học sinh quan tâm đến khoa học môi trường, phát triển bền vững, chính sách công.

• Làm hướng dẫn viên về thiên nhiên hoặc động vật hoang dã
• Khởi xướng hoặc hỗ trợ chương trình tái chế
• Tham gia chiến dịch nâng cao nhận thức cộng đồng về môi trường
• Xây dựng hoặc chăm sóc vườn cộng đồng
• Tình nguyện tại các tổ chức môi trường
• Tham gia hoặc tổ chức chiến dịch dọn rác, làm sạch bãi biển

5. Hỗ trợ người cao tuổi

Phù hợp với học sinh quan tâm đến y tế, tâm lý, công tác xã hội.

• Tổ chức các hoạt động giao lưu tại trung tâm người cao tuổi
• Giao bữa ăn cho người cao tuổi không thể đi lại
• Hỗ trợ người cao tuổi trong việc chăm sóc nhà cửa, sân vườn

Một hoạt động tình nguyện chỉ thực sự có giá trị khi các em  hiểu vì sao mình làm, học được điều gì, và trải nghiệm đó kết nối như thế nào với con người mình.

Trong tuyển sinh đại học, không phải trải nghiệm nào cũng cần phải lớn, nhưng trải nghiệm nào cũng cần phải thật và được suy nghĩ một cách nghiêm túc. Và đó cũng là điểm APUS luôn đồng hành cùng học sinh: giúp các em chọn đúng hướng, đi đủ sâu, và kể lại hành trình của mình một cách trung thực, rõ ràng và có chiều sâu.

Các em học sinh thân mến, mùa hè là khoảng thời gian rất đặc biệt, khi học sinh có đủ không gian để thử nghiệm, trải nghiệm và hiểu mình rõ hơn. Tình nguyện, nếu được lựa chọn đúng cách, là một trong những cách ý nghĩa nhất để tận dụng khoảng thời gian đó.

Khi tham gia tình nguyện, các em không chỉ tạo ra giá trị cho cộng đồng, mà còn có cơ hội chủ động chọn lĩnh vực mình quan tâm, vai trò mình muốn đảm nhận và nhịp độ phù hợp với bản thân. Đó là quá trình vừa cho đi, vừa học hỏi, nơi các em tìm thấy sự kết nối, tinh thần đồng hành và cảm giác mình đang là một phần của điều gì đó lớn hơn chính mình.

Điều quan trọng là hãy bắt đầu tìm hiểu cơ hội tình nguyện trước khi mùa hè thực sự bắt đầu. Khi đã xác định được hướng đi phù hợp, các em sẽ bước vào mùa hè với tâm thế chủ động, rõ mục tiêu và sẵn sàng trải nghiệm sâu hơn, thay vì chỉ “tham gia cho có”.

Trước khi quyết định, hãy dành thời gian nhìn lại bản thân: Mình quan tâm điều gì? Mình muốn phát triển những kỹ năng nào? Và trải nghiệm này có thể giúp mình tiến gần hơn đến con người mình muốn trở thành ra sao?

Khi các hoạt động tình nguyện xuất phát từ sự hiểu mình, mỗi trải nghiệm đều có thể trở thành một mảnh ghép có ý nghĩa, không chỉ cho hồ sơ đại học, mà cho cả hành trình trưởng thành lâu dài phía trước.

Nếu các em và phụ huynh đang băn khoăn làm thế nào để lựa chọn hoạt động mùa hè vừa có giá trị thật cho học sinh, vừa phù hợp với bức tranh hồ sơ đại học dài hạn, đội ngũ cố vấn tại APUS luôn sẵn sàng đồng hành. Các anh/chị phụ huynh và các bạn học sinh có thể đặt lịch tư vấn miễn phí với APUS tại đây để nhận những lời khuyên cá nhân hóa cho trường hợp của mình nhé.